1
M.A, Department of Law, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran.
2
Department of Law, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran.
10.22034/jccj.2026.581570.1866
Abstract
پژوهش حاضر با هدف بررسی فقهی و حقوقی حکم به کار گیری هوش مصنوعی در جایگاه قضاوت انجام شده است هوش مصنوعی یا AI، چیزی نیست جز نرمافزاری که تواناییهایی شبیه به انسان را از خود نشان میدهد.بنابراین، وقتی از هوش مصنوعی صحبت میکنیم، منظورمان نرمافزاری است که میتواند یک یا چند مورد از این قابلیتهای انسانی را تقلید کند: «یادگیری»، «استنتاج» و «استدلال».اما در اکثر موارد، آنچه بهعنوان هوش مصنوعی میشناسیم، درواقع «اتوماسیون» یا همان فرایند خودکارسازی نام دارد .هوش مصنوعی میتواند با خودکارسازی فرایندهای تکراری، کارایی نظام قضایی را ارتقا دهد و به کاهش فشار کاری بر قضات کمک کند. با این حال، کاربرد هوش مصنوعی در قضاوت با چالشهای جدی نیز همراه است. از جمله چالشها میتوان به مسئله تبعیض و سوگیری الگوریتمی، کاهش استقلال قضات، نقض حریم خصوصی، مسئولیتپذیری در صورت وقوع اشتباهات قضایی، و فقدان شفافیت در فرایندهای تصمیمگیری اشاره کرد. این مسائل نیازمند تدوین چارچوبهای دقیق حقوقی و اخلاقی هستند تا استفاده از هوش مصنوعی در نظام قضایی با رعایت اصول عدالت، بیطرفی، و حفظ حقوق فردی صورت گیرد. همچنین، آموزش قضات و کاربران برای استفاده صحیح از این فناوری و نظارت مستمر بر عملکرد سیستمهای هوشمند ضروری به نظر میرسد.
Molaei,N and Ghahari,A . (2026). A jurisprudential and legal study of the ruling on using artificial intelligence in the position of judgment. (e243962). Comparative Criminal Jurisprudence, (), e243962 doi: 10.22034/jccj.2026.581570.1866
MLA
Molaei,N , and Ghahari,A . "A jurisprudential and legal study of the ruling on using artificial intelligence in the position of judgment" .e243962 , Comparative Criminal Jurisprudence, , , 2026, e243962. doi: 10.22034/jccj.2026.581570.1866
HARVARD
Molaei N, Ghahari A. (2026). 'A jurisprudential and legal study of the ruling on using artificial intelligence in the position of judgment', Comparative Criminal Jurisprudence, (), e243962. doi: 10.22034/jccj.2026.581570.1866
CHICAGO
N Molaei and A Ghahari, "A jurisprudential and legal study of the ruling on using artificial intelligence in the position of judgment," Comparative Criminal Jurisprudence, (2026): e243962, doi: 10.22034/jccj.2026.581570.1866
VANCOUVER
Molaei N, Ghahari A. A jurisprudential and legal study of the ruling on using artificial intelligence in the position of judgment. JCCJ. 2026;():e243962 (In Persian). doi: 10.22034/jccj.2026.581570.1866
