بررسی ماهیت و ابعاد مسؤولیت‌کیفری فرماندهان و مقامات مافوق در حقوق بین‌الملل کیفری و حقوق کیفری ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

2 استادیار، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. (نویسنده مسؤول)

3 استادیار، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

10.22034/jccj.2024.413232.1348

چکیده

یکی از موضوعات مهم و اساسی مربوط به وقوع جنایات از سوی نیروهای نظامی، بحث دستور مافوق است. ضرورت و اهمیت این بحث با توجه به حقوق بین‌الملل کیفری، ازآن‌جاست که کشتار مردم بی‌گناه در هر نقطه از جهان یکی از بزرگ‌ترین جنایات در جامعه بشری قلمداد می‌گردد و در صورت عدم مبارزه همه‌جانبه با این پدیده، امنیت که یکی از مهم‌ترین شرایط یک اجتماع سالم است به‌کلی از بین می‌رود. هدف مقاله حاضر، بررسی ماهیت و ابعاد مسؤولیت‌کیفری فرماندهان و مقامات مافوق در حقوق بین‌الملل کیفری و حقوق ایران است. این مقاله توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافته‌ها حاکی از آن است که در حقوق بین‌الملل کیفری، یک فرمانده نظامی که مسؤولیت فرماندهی را بر عهده دارد، درصورتی‌که زیردستانش مرتکب جنایات جنگی بین‌المللی گردند و بر آن‌ها فرماندهی و کنترل مؤثری داشته باشد؛ مسؤولیت کیفری متوجه وی خواهد بود، هرچند مستقیماً در جنایت شرکت نکرده یا به هیچ شکلی آن را تشویق و ترغیب نکرده باشد. در حقوق کیفری ایران این مسأله با توجه به مسؤولیت کیفری ناشی از رفتار دیگری در ماده 142 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و یا سایر قوانین موضوعه به‌طور واضح بیان و تبیین نشده است و نیازمند مداقه بیشتر برای بازبینی و تطابق با اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Nature and Dimensions of the Criminal Liability of Commanders and Superior Officials in International Criminal Law and Iranian Criminal Law

نویسندگان [English]

  • Javad Pourshariati 1
  • Iraj Rezainejad 2
  • Ali Ghorbani 3
1 Ph.D Student of Criminal Law and Criminology, Chalous Branch, Islamic Azad University, Chalous, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Chalous Branch, Islamic Azad University, Chalous, Iran. (Corresponding Author)
3 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Chalous Branch, Islamic Azad University, Chalous, Iran.
چکیده [English]

One of the important and fundamental issues related to the occurrence of crimes by the military forces is the issue of orders from superiors. The necessity and importance of this discussion with regard to international criminal law is because the killing of innocent people in any part of the world is considered one of the biggest crimes in human society, and if there is no comprehensive fight against this phenomenon, security, which is one of the The most important condition of a healthy community is completely lost. The purpose of this article is to examine the nature and dimensions of the criminal responsibility of commanders and superior officials in international criminal law and Iranian law. This article is descriptive and analytical and has investigated the mentioned question by using the library method. The findings indicate that in international criminal law, a military commander who is responsible for command, if his subordinates commit international war crimes and have effective command and control over them; The criminal responsibility will be towards him, even if he did not directly participate in the crime or encourage it in any way. In Iran's criminal law, this issue has not been clearly stated and explained with regard to criminal liability resulting from other behavior in Article 142 of the Islamic Penal Code approved in 1392 or other related laws, and it needs more attention to review and comply with the statute of the International Court of Justice. It is criminal.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Criminal Liability
  • Commanders
  • Iranian Law
  • International Criminal Law
  • Superior Authorities
دوره 2، شماره 5
شماره علیحده؛ ویژه حقوق جزا
اسفند 1401
صفحه 629-640
  • تاریخ دریافت: 02 شهریور 1402
  • تاریخ بازنگری: 02 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش: 21 اردیبهشت 1403