بررسی سیاست جنایی ایران از منظر جلوه‌های عدالت ترمیمی در اصول دادرسی منصفانه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

2 استاد، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. (نویسنده مسؤول)

3 استادیار، گروه معارف اسلامی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی ، گرگان، ایران.

10.22034/jccj.2023.397975.1271

چکیده

در عدالت ترمیمی، تمام کسانی که در یک فرآیند مجرمانه دخیل بوده‌اند؛ اعم از بزه‌دیده، بزه‌کار و جامعه محلی گرد هم آمده و برای رفع آثار فرآیند مجرمانه به چاره‌جویی می‌پردازند. در حال حاضر، حدود صد کشور جهان به اجرای آموزه‌های ترمیمی در حل‌وفصل اختلافات کیفری روی آورده‌اند. سیاست جنایی ایران نیز در راستای اجرای اصول دادرسی منصفانه در مواردی به دنبال حذف کیفر، تبدیل کیفر و یا تأخیر در اجرای کیفر است؛ همچنین، پیش‌بینی نهادهای ترمیمی چون تعویق صدور حکم و بهره‌مندی از اصولی چون میانجیگری، به نوبه خود برخاسته از اصول دادرسی منصفانه است که ظرفیت‌های خوبی را برای اجرای برنامه‌های عدالت ترمیمی فراهم نموده است. بدین ترتیب، میزان به‌کارگیری اصول دادرسی منصفانه در سیاست جنایی نشانگر میزان بهره‌گیری از یافته‌های عدالت ترمیمی در این حوزه است؛ لذا این پژوهش در پی شناخت میزان بهره‌گیری سیاست جنایی از یافته‌های عدالت ترمیمی در سیاست جنایی، میزان بهره‌گیری از اصول دادرسی منصفانه را در محور بررسی خود قرار داده و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای، اصول دادرسی منصفانه را در سیاست جنایی از منظر یافته‌های عدالت ترمیمی مورد مطالعه قرار می‌دهد و در انتها به این نتیجه می‌رسد که در سطوح تقنینی، قضایی، اجرایی و حتی مشارکتی سیاست جنایی ایران، جلوه‌هایی از بهره‌گیری از یافته‌های عدالت ترمیمی وجود دارد و سیاست جنایی ایران از این یافته‌ها بی‌بهره نمانده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Examining Iran's Criminal Policy from the Point of View of the Effects of Restorative Justice in the Principles of Fair Trial

نویسندگان [English]

  • Mohamad Bagher Rezvani Far 1
  • Kiumars Kalantari 2
  • Sosan Narimani 3
1 Ph.D. Student in Criminal Law and Criminology, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran.
2 Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran. (Corresponding Author)
3 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran.
چکیده [English]

In restorative justice, all those involved in a criminal process; victims, criminals and the local community have come together and are looking for solutions to eliminate the effects of the criminal process. At present, about a hundred countries of the world have turned to the implementation of restorative doctrines in the resolution of criminal disputes. Iran's criminal policy is also in line with the implementation of the principles of fair trial in cases of removing the punishment, changing the punishment or delaying the execution of the punishment; Also, the provision of restorative institutions such as postponing the issuance of verdicts and benefiting from principles such as mediation, in turn, originates from the principles of fair proceedings, which have provided good capacities for the implementation of restorative justice programs. In this way, the degree of application of fair trial principles in criminal policy indicates the degree of utilization of restorative justice findings in this area; Therefore, in order to know the extent of criminal policy utilization of the findings of restorative justice in criminal policy, the extent of utilization of the principles of fair proceedings has been the focus of its investigation and using the descriptive-analytical method and library tools, the principles of fair proceedings studies in the criminal policy from the perspective of the findings of restorative justice and finally comes to the conclusion that there are manifestations of using the findings of restorative justice in the legislative, judicial, executive and even participatory levels of the criminal policy of Iran. And Iran's criminal policy has not benefited from these findings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Restorative Justice
  • Principles of Fair Trial
  • Criminal Policy of Iran